Eerst het slechte nieuws: de coronalockdown doet mensen tot drie keer slechter slapen. Dan het goede nieuws: telewerken heeft een positief effect op de slaap. Dat wijst onderzoek uit van professor Olivier Mairesse (onderzoeksgroep Brain, Body and Cognition VUB) bij 7.140 respondenten wereldwijd.

Een paar uurtjes slapen vs. nachtrust helemaal overslaan: wat is ...

De strenge lockdownmaatregelen hadden een bijzonder grote impact op ons dagelijks leven. Maar wat deed de verplichte isolatieperiode met onze slaap? Uit een nieuwe studie, uitgevoerd onder leiding van VUB-professor Olivier Mairesse, blijkt dat de coronacrisis ons slaappatroon en -kwaliteit vooral negatief beïnvloedde. In het bijzonder wie al langer met slaapproblemen kampte ondervond meer problemen.

Toch is er ook positief nieuws: goede slapers en thuiswerkers profiteerden namelijk ‘s nachts van wat extra slaap. Professor Olivier Mairesse is lid van de onderzoeksgroep Brain, Body and Cognition aan de VUB. Voor dit onderzoek werd een online survey opgesteld in 11 talen, waar tussen begin april en eind mei van dit jaar in totaal 7140 respondenten wereldwijd aan deelnamen. Het werd verspreid in het Nederlands, Frans, Duits, Engels, Portugees, Spaans, Italiaans, Pools, Russisch, Zweeds en Arabisch.

Later gaan slapen en later uit bed

De resultaten tonen onder meer dat de deelnemers in het algemeen later gingen slapen en ook later opstonden. Toch leidde dat niet tot meer slaap, want het kostte meer tijd om in slaap te vallen dan normaal. Bij respondenten die al voor de lockdown last hadden van slapeloosheidssymptomen duurde dat zelfs tot 25 minuten langer. Het gaat om mensen met onder andere niet-herstellende slaap, die moeite hebben om in- en door te slapen, slecht gehumeurd of gemakkelijk geïrriteerd zijn, vermoeid zijn, concentratie- en geheugenproblemen hebben of depressieve gevoelens hebben. Deze groep sliep ook gemiddeld  driekwartier minder dan respondenten die weinig of geen klachten hebben.
Het aantal mensen met slapeloosheidsklachten nam bovendien toe: 19% van de deelnemers rapporteerde matige tot ernstige symptomen. Dat is goed voor een bijna verdrievoudiging, want voor de pandemie was dat slechts 7%.  Jongere deelnemers die zich op de werkvloer moesten begeven gaven opvallend vaker aan dat hun klachten verergerden. Ook hier bleek dat de lockdown vooral slechte slapers trof: ruim een derde van hen gaf namelijk aan dat hun klachten verergerden. Een op tien ervaarde daarentegen een verbetering.

Telewerken mogelijk positief

De resultaten uit deze studie benadrukken ook dat alternatieve werkvormen zoals telewerk een positief effect kunnen hebben op de slaap. Natuurlijk was het voordeel voor de thuiswerkers dat er minder kans op coronabesmetting was, waardoor er minder stress en dus minder slaapproblemen waren. Ook hadden de mensen die niet op de werkvloer
aanwezig moesten meer ruimte om zelf te bepalen wanneer ze naar bed gingen en opstonden. Daardoor konden ze de bedtijden beter afstemmen op hun lichamelijke nood aan slaap.
Andere mogelijke verklaringen van de resultaten, maar waar niet specifiek naar gevraagd is, zijn: minder pendelstress, flexibeler werkrooster en een betere work-life
balans.