Het invullen en bespreken van de ziektelastmeter voor mensen met COPD werkt goed om de kwaliteit van leven te verbeteren. Tot deze conclusie komen onderzoekers na een studie bij een groot aantal huisartsenpraktijken en ziekenhuizen in Nederland. Na anderhalf jaar hadden meer mensen baat bij gebruik van de ziektelastmeter dan bij de gebruikelijke zorg.

De ziektelastmeter is in 2014 ontwikkeld door Nederlandse onderzoekers om mensen met COPD en hun zorgverleners te laten zien hoe ze ervoor staan. De vragenlijst neemt niet alleen kenmerken als de longfunctie en het aantal eerdere longaanvallen mee. Ook vermoeidheid en emotie zijn onderdeel van de ziektelastmeter, net als roken, kortademigheid, BMI, beweging, dagelijks functioneren en welzijn.

BALLONNEN VOOR KWALITEIT VAN LEVEN

Met gekleurde ballonnen laat de meter zien hoe het op de elf punten is gesteld met de gezondheid van iemand met COPD. Dankzij de ballonnen is het snel duidelijk hoe de kwaliteit van leven het beste kan worden verbeterd. ‘Het is makkelijk om te zeggen “Ja het gaat wel goed”, maar als je in beeld ziet op welk vlak het minder goed gaat, dan kun je dat bespreekbaar maken’, vertelt onderzoeker Annerika Slok.

ballon

ONDERZOEK NAAR EFFECT

Slok en haar collega’s vergeleken de uitkomsten van de meter met de gebruikelijke zorg. In totaal deden 357 mensen van 39 huisartsenpraktijken en 17 ziekenhuizen mee aan het onderzoek. De helft gebruikte samen met zijn zorgverlener de ziektelastmeter, de andere helft gebruikte de meter niet. Na 6, 12 en 18 maanden kregen de deelnemers drie verschillende vragenlijsten om thuis in te vullen. Die vragenlijsten worden veel gebruikt bij COPD en geven scores voor de kwaliteit van leven en kwaliteit van zorg.

MEER VERBETERING BIJ ZIEKTELASTMETER

De eerste 6 maanden verbeterden de scores nog niet, maar na 12 en 18 maanden hadden mensen die de ziektelastmeter hadden gebruikt betere scores dan de controlegroep. Zonder ziektelastmeter zag 22% van de deelnemers verbetering, met de meter steeg dit naar 34%.  Zowel de kwaliteit van leven als de kwaliteit van zorg verbeterde. Uit interviews blijkt dat de deelnemers meer inzicht kregen in hun ziekte. Een reactie: ‘Ik wist niet dat er zoveel kwam kijken bij COPD!’

INDIVIDUELE BEHANDELING

De ziektelastmeter helpt om de behandeling van COPD beter af te stemmen op de persoon. ‘Het gaat tegenwoordig steeds meer om zorg op maat en daar sluit de ziektelastmeter bij aan. Mensen met COPD zitten zelf achter het stuur bij hun behandeling.’  De onderzoekers willen de ziektelastmeter uiteindelijk ook geschikt maken voor andere ziektes. Maar eerst gaan ze de ziektelastmeter COPD beschikbaar stellen voor ziekenhuizen en huisartsenpraktijken.